شمع ها را ممكن از لحاظ نوع جنس آنها و یا بر اساس نحوه ی انتقال بار به زمین و یا روش ساخت دسته بندی كرد .

از لحاظ جنس شمع ها را به شمع های چوبی ، بتنی و فلزی تقسیم می كنند . از لحاظ نحوه ی انتقال بار به زمین شمع ها به شمع های انتها مقاومتی و شمع های اصطكاكی تقسیم بندی می شوند و بالاخره از لحاظ روش ساخت شمع ها را می توان به شمع های پیش ساخته و ساخته شده در محل تقسیم كرد . شمع های پیش ساخته و ساخته شده در محل از لحاظ جنس و یا نحوه ی ساخت دارای تنواع مختلفی می باشند .


از لحاظ نحوه ی انتقال بار به زمین گاهی شمع ، نظیر یك ستون ، بارهای وارده را از سرتاسر لایه های غیر مقاوم زمین عبور داده و از طریق سر خود كه به زمین مقاوم رسیده است به زمین انتقال می دهد . این نوع شمع ها را شمع های انتها مقاومتی نامند . در مواقعی كه زمین خوب در عمق زیاد و دور از دسترس باشد ممكن است شمع ها مقاومت خود را از طریق نیروی اصطكاكی كه بین سطوح جانبی آنها و زمین به وجود می آید كسب كنند ، این نوع شمع ها را شمع های اصطكاكی می نامند . در واقع ، تقریباً در تمام حالات ، مقاومت حاصله تركیبی از مقاومت اصطكاكی و مقاومت انتهایی خواهد بود .


 


شمع های چوبی

شمع های چوبی از جمله پر مصرف ترین انواع شمع ها هستند . مقطع آنها معمولاً مربع و به ابعاد 5/22 * 5/22  سانتیمتر تا 60  *60  سانتیمتر و به طول تا 12 متر ساخته می شوند . این شمع ها از تنه ی درختانی با چوب سخت نظیر كاج و بلوط درست شده و دو سر آنها را برای جلو گیری از خرد شدن در موقع كوبیدن با كلاهك فلزی مسلح می سازند .

شمع های چوبی از جمله مقطع دایره را معمولاً بدون كندن پوست به كار می برند تا نیروی اصطكاك بین سطح جانبی شمع و زمین به حداكثر ممكن افزایش یافته و شمع قابلیت تحمل فشار زیادتری داشته باشد . قطر مقطع شمع های چوبی استوانه ای 20 تا 25 سانتیمتر است .

شمع های چوبی نسبت به دیگر انواع شمع ها ارزانتر و از لحاظ برش و اتصال آسان و حمل و نقل و اجرای آنها نیز نسبتاً راحت است . حداكثر طول شمعهای چوبی 30 متر و قابلیت تحمل بار آنها محدود حداكثر برابر KN 350 برای هر شمع است . شمع ها را به فواصل 80 تا 120 سانتیمتر از یكدیگر و به صورت یك در میان می كوبند . پس از آنكه شمع به حد كافی در زمین فرو رفت انتهای آن را با اره مخصوص قطع می كنند، به طوری كه همگی در یك سطح قرار گیرند . برای آنكه فشار یكنواختی به شمع ها وارد آید می توان آنها را با چوب های افقی به یكدیگر وصل كرد و روی تیرها را تخته كوبی نموده و پایه را روی آن قرار داد .

عیب كلی شمع های چوبی ، علاوه بر محدودیت قابلیت تحمل بار ، خطر پوسیدگی آنهاست امروزه روش های مختلفی برای جلوگیری از پوسیدگی چوب در آب و یا در خشكی وجود دارد كه با استفاده از آنها به میزان قابل توجهی از خطر پوسیدگی و حمله حشرات كاسته می شود .


یاد آوری می شود كه تا اوایل قرن اخیر تقریباً تمام شمع ها چوبی بوده اند .

 

شمع های بتنی

شمع های بتنی به دو دسته تقسیم می شوند . شمع های بتنی پیش ساخته و شمع های بتنی ساخته شده در محل .

شمع های بتنی پیش ساخته

شمع های بتنی پیش ساخته را تقریباً به هر شكل و به هر اندازه می توان در كارخانه ساخت . مقاطع معمول این شمع ها ، مربع ، دایره و چند ضلعی است . شمع های بتنی پیش ساخته معمولاً تا طول 18 متر و مقاطعی به ابعاد 25 تا 45 سانتیمتر ، كه می توانند باری در حدود KN 1000 را تحمل كنند معمولی و از نظر اقتصادی برای استفاده در زمینهای نسبتاً نرم قابل توجیهند . شمع های بتنی استقامت كمی در مقابل خمش داشته و لذا در موقع حمل آنها باید دقت كافی برای جلوگیری از شكستن آنها به كار بست . در سر شمع های بتنی پیش ساخته ، برای جلوگیری از خرد شدن شمع در موقع كوبیدن ، كلاهك فلزی نصب می كنند .

قالب شمع های پیش ساخته به صورت افقی قرار می دهند و بتن ریزی آنها یكباره صورت می گیرد .


پی سازی روی شمع

به جز موارد ساده ، نظیر ساختمان های مسكونی كوچك و یا در مواقعی كه قطر شمعها فوق العاده زیاد است ، در كلیه ی موارد قبل از پی سازی روی شمع باید شمع ها را به طریقی به صورت گروهی به هم اتصال داد . این كار معمولاً از طریق ساختن كلاهك بتنی مسلح بر روی صورت می گیرد . انتهای شمع ها باید از تراز زمین در حدود 50 سانتیمتر (اگر در آب قرار داشته باشد) و در حدود 15 سانتیمتر ، در مورد زمینهای خشك ، بالا تر قرار گیرد .

اگر قرار باشد پی سازی روی شمعها در آب صورت گیرد در این صورت به علت نفوذ شدید آب به محل پی باید از سیمان مخصوصی كه در آب نیز سخت می شود استفاده كرد . در این موارد غالباً لازم است كه اطراف محل پی سازی را ، برای جلوگیری از شسته شدن بتن ، سپر كوبی كنند . قبل از بتن ریزی باید محل پی را كاملاً تمیز نمود. معمولاً عرض پی را قدری زیاد تر در نظر می گیرند تا علاوه بر جبران كاستی ابعاد پی در اثر شسته شدن بتوان محفظه ای برای ساختن پایه بوجود آورد .


در موقع بتن ریزی در آب اگر ارتفاع آب كم و در حدود 50 سانتیمتر باشد ممكن است بتوان بتن را آهسته و با شیب در آب ریخت و به تدریج كه بتن ریزی پیش می رود آن را كوبید . در صورتی كه ارتفاع آب زیاد باشد بتن ریزی با دستگاههای مخصوص انجام می شود .